Özet: İnme yaşlılarda mortalite ve morbiditenin en önemli sebeplerinden biridir. Kalça kırığı inmeli hastalarda normal populasyondan 2-4 kat fazla olarak görülmektedir. Bu hastalarda kalça kırığı oluşumundaki temel etken paretik tarafta görülen osteoporozdur. Hemiosteoporoz gelişiminde başta immobilite ve kullanmama sorumlu tutulmakla beraber başka faktörlerin de rolü olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma, inme sonrası ilk yıllarında yürüyebilen hemiparezik hastalarda kemik  metabolizmasını  değerlendirmek için planlandı.

Çalışmaya son bir yıl içinde geçirilmiş inme öyküsü ve buna bağlı hemiparezisi nedeniyle takip edilen, en azından kişisel yardım ya da cihaz desteği ile yürüyebilen 60 yaşından büyük 26 hasta alındı. Fonksiyonel durumu değerlendirmek için Barthel İndeksi kullanılırken inme şiddeti İskandinavya İnme Skalası ile değerlendirildi. Hastalarda lomber omurga ve heriki femur kemik dansitometrisi, paratiroid hormon, osteokalsin ve deoksipridinolin düzeyleri çalışıldı. Hemiparezili hastaların kemik yapım ve yıkım belirteçleri ve paratiroid hormon düzeylerini karşılaştırmak üzere 60 yaşından büyük, sistemik hastalığı olmayan 30 kişilik  bir kontrol grubu oluşturuldu.

Bu çalışmada, erken dönemde yardımlı ya da yardımsız yürüyebilen inmeli hastalarda, iki alt ekstremite kemik yoğunlukları arasında fark saptanmamıştır. Bu nedenle hemiosteoporozun önlenmesi için hastaların erken dönemde rehabilitasyon programına alınması ve mümkün olan en kısa zamanda ambule olmalarının sağlanması önerilmiştir.         

Anahtar Kelimeler: İnme, osteoporoz, hemiosteoporoz

Summary: Stroke is a major cause of mortality and morbidity in elderly people. In stroke patients, hip fractures are 2 to 4 times more likely than age matched reference population. The major determinant of hip fracture is the hemiosteoporosis of the paretic side. Immobilization and disuse are the major factors, but several other factors may also play a role in the development of hemiosteoporosis. This study is planned to investigate the bone metabolism in stroke patients who were able to walk in the first year of their illness.

Twenty-six patients with hemiparesia who had a stroke during the last year were included to the study. All patients were over 60 years of age and could walk with or without aids or personal support. Functional status was evaluated by Barthel Index while stroke severity was assessed by the use of Scandinavian Stroke Scale. Bilateral femur and lumbar spine bone density, parathyroid hormone, osteocalcin and deoxypyridinoline levels were determined. Thirty control subjects over 60 years of age with no known systemic illness were also included to the study to compare parathyroid hormone and bone turnover markers’ level.

In this study, there was no difference between two lower extremity bone mineral densities of the stroke patients who could walk with or without support. Therefore, we recommend stroke patients to undergo a regular rehabilitation program and be ambulated as soon as possible in order to prevent the osteoporosis.           

Key words: Stroke, osteoporosis, hemiosteoporosis